Στα χνάρια του αφέντη μου

Εδώ και χρόνια παρακολουθώ τον αφέντη μου να φεύγει νωρίς τα πρωινά από το σπίτι, με την φωτογραφική του μηχανή παραμάσχαλα και να επιστρέφει αργά τις νύχτες, με εμφανή την κούραση πάνω του αλλά πάντα με ένα χαμόγελο ικανοποίησης ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του. Πότε δεν κατάλαβα τι ακριβώς κάνει και που πηγαίνει αλλά η γατίσια μου περιέργεια ολοένα και αύξανε, βλέποντας τον να προσέχει πάρα πολύ και να φυλά σε ξέχωρο σημείο όλα όσα φωτογραφίζει, τις αμέτρητες ώρες που περνά γράφοντας στον υπολογιστή του για αυτές αλλά και την απαγόρευσή του να έρχομαι σε οποιαδήποτε επαφή με τις ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιεί για αυτόν τον σκοπό. Το μόνο που κατάφερνα ήταν να κοιτώ τα συγγράμματα και χαρτιά που κατά καιρούς βρίσκονται απλωμένα σε διάφορα σημεία του σπιτιού και να μαθαίνω για όλα όσα δείχνουν από έναν κόσμο μακρινό και σχεδόν ξεχασμένο αλλά παράλληλα μαγευτικό, ιδιαίτερο και ελκτικό.

Εδώ και χρόνια περνώ παραμυθένια την ζωή μου στο σπιτικό του, με αγάπη, φροντίδα, παιχνίδια και κάθε είδους καλοπέρασης μα ανέκαθεν είχα μια απόκρυφη σκέψη στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Να δω τι υπάρχει εκεί έξω και που περπατά όλη μέρα ο αφέντης μου αλλά και τι είναι αυτό που τον κουράζει μα ταυτόχρονα του δίνει ψυχική ικανοποίηση και τον κάνει να χαμογελά επιστρέφοντας. Πολλές φορές θέλησα να τον ακολουθήσω, άλλες δείλιασα, άλλες δεν μπόρεσα, άλλες με τσάκωσαν πάνω στο φευγιό, μα σήμερα στάθηκα ικανός και τυχερός. Ένα τείχος που έμοιαζε ανυπέρβλητο ξεπεράστηκε και βρέθηκα να τον ακολουθώ απαρατήρητος και να παρατηρώ ότι εκείνος βλέπει. Για μια ημέρα στα χνάρια του αφέντη μου λοιπόν και από σήμερα τίποτα δεν θα είναι όπως πριν.

Πάντα έρχεται μια μέρα που νικώνται όλα όσα θεωρούνταν ως ανυπέρβλητα τείχη

Διάσπαρτα βυζαντινά απομεινάρια

Οι περίπατοι και οι περιηγήσεις στην Πόλη συνεχίζονται δίχως σταματημό και κάθε σοκάκι μοιάζει σαν να προσμένει την παρουσία και τις παρατηρήσεις μου. Έτσι ενώ πολλές φορές ξεκινώ με κάποιες σκέψεις και στόχους στις διαδρομές που επιλέγω, ενδιάμεσα προκύπτουν διαφορετικά πράγματα τα οποία τραβούν την προσοχή μου, καταγράφονται από τον φωτογραφικό φακό μου και δείχνουν τις οπτικές αντιθέσεις στην επιφάνεια της ιστορικής χερσονήσου. Τούτη την φορά επέλεξα να παρουσιάσω φωτογραφικό υλικό από γειτονιές της Πόλης με όσα βυζαντινά απομεινάρια κατόρθωσαν να "επιζήσουν" στην φθορά του χρόνου, την άγνοια των ανθρώπων και την οικοδομική αλλοίωση-καταστροφή.

Σε ορισμένα σημεία της ιστορικής χερσονήσου ξεπετάγονται ολόκληροι τοίχοι από οικοδομήματα του βυζαντινού παρελθόντος

Οι επιγραφές των Θεοδοσιανών Τειχών

Έχουν ήδη κυλήσει σχεδόν τεσσεράμιση χρόνια από την πρώτη δημοσίευση των Χαμπεριών και συχνά με ρωτάνε γιατί επέλεξα να γράφω, να αναρτώ και γιατί ακόμα συνεχίζω να το πράττω. Μπορώ να πω οτι το κάνω για κάμποσους λόγους που τις περισσότερες φορές έχουν σχέση κυρίως με την ψυχική μου πλήρωση.
Άλλες φορές κατακλύζομαι από αρχαιοιστορικό οίστρο και διάθεση να καταγράψω την κληρονομιά του ενδόξου παρελθόντος και εφόσον η σημερινή της μορφή βρίσκεται σε ανασφαλή θέση, να "διασωθεί" κάτι από αυτήν έστω φωτογραφικά ή σαν μαρτυρία του παρόντος προς τις επόμενες γενιές και εποχές. Για τούτη την ανάρτηση περιηγήθηκα πάλι στο μήκος των Θεοδοσιανών Τειχών της Πόλης, καταγράφοντας και παραθέτοντας όλες τις επιγραφές που έχουν κατορθώσει να "επιβιώσουν" ως σήμερα.

Η φωτογραφική καταγραφή των εναπομείναντων επιγραφών και συμβόλων των Θεοδοσιανών Τειχών. Διαδικασία επίπονη και απαιτητική

Περιήγηση στα Θεοδοσιανά Τείχη

Η περιηγήσεις και οι περιπλανήσεις στην Πόλη δεν σταματούν ποτέ και πάντα απολαμβάνω τις ατελείωτες ώρες πεζοπορίας αφού προσφέρουν γνώσεις, συναισθήματα και εμπειρίες. Υπάρχουν όμως μερικές φορές που το παρακάνω. Φορές που τα πόδια σφίγγουν από τον πόνο, η μέση μουδιάζει από την ορθοστασία, η πλάτη γέρνει από την κούραση μα ταυτόχρονα η φαντασία φτερουγίζει, η σκέψη ταξιδεύει νοερά σε χρόνο και διαστάσεις και η ψυχή αγαλιάζει. Τέτοια αντιφατικά συναισθήματα μεταξύ σώματος και πνεύματος βιώνω κάθε φορά που αποφασίζω να πορευτώ στο μήκος των προμαχώνων της Βασιλεύουσας. Τούτη την φορά θέλησα να μοιραστώ την διαδρομή μαζί σας, μεταφέροντας εικόνες, περιγραφές, πληροφορίες, συμπεράσματα και συναισθήματα.

Περιήγηση στα Θεοδοσιανά Τείχη. Κάθε φορά που θα βρεθώ σε αυτά, φωτεινές σφαίρες φωτός με συντροφεύουν!

Στα Τείχη των Βλαχερνών

Στην Πόλη υπάρχουν μέρη που επιθυμώ να περιηγούμαι ξανά και ξανά. Τοποθεσίες απλές και καθημερινές, άλλες με ιστορικό περιεχόμενο και άλλες απερπάτητες, ενώ δεν παραλείπω να προσεγγίζω τμήματα γνωστά που όμως κατά βάθος παραμένουν άγνωστα στους περισσότερους. Ένας από τους συνήθης προορισμούς μου είναι τα Τείχη των Βλαχερνών, αφού εδώ και καιρό παραμένει ανεξήγητη και μή κατευνάζουσα η επιθυμία μου να βρεθώ εκεί. Στα Τείχη περνώ αμέτρητες ώρες, παρατηρώντας σπιθαμή προς σπιθαμή όλα όσα "μαρτυρούν", με τις σκέψεις μου πάντα να διατρέχουν ανάμεσα από πολλές πτυχές και συλλογισμούς.

Μια λάμψη στα Τείχη των Βλαχερνών

Ματιές στην αρχιτεκτονική και τα σύμβολα του Γαλατά

Υπάρχουν συνοικίες στην Πόλη που, μέσα από την παρατήρηση των κτιρίων τους, μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε τον ρόλο που διαδραμάτισαν στην Πόλη των περασμένων αιώνων. Μια τέτοια συνοικία είναι και αυτή του ιστορικού Γαλατά και οι συχνοί μου περίπατοι εκεί με ώθησαν σε μία ακόμη ανάρτηση με αρχιτεκτονικές αναφορές που όμως συνοδεύονται από πτυχές συμβολισμών, κρυφών και μή.

Το Karaköy παραμένει στις μέρες μας ακόμα υποβαθμισμένο, καίτοι στο μέλλον η εικόνα του θα μεταβληθεί σφόδρα προς το καλύτερο, λαμβάνοντας ίσως μερική από την αίγλη του παρελθόντος.

Το Κάρακιόι του παρελθόντος συναντά το τωρινό της εγκατάλειψης και της κακαισθησίας

Από τα μέσα του προπερασμένου αιώνα η Πόλη λειτούργησε ως μητρόπολη του εκσυγχρονισμού σε πάρα πολλά πεδία. Μερικά από αυτά ήταν το εμπορικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα και η καρδιά τους χτυπούσε εδώ στον Γαλατά. Όλα αυτά αποτυπώθηκαν αρχιτεκτονικά στα κτίρια που κατασκευάστηκαν εκείνη την περίοδο και που σίγουρα οι περισσότεροι περαστικοί αγνοούν στο σύντομο πέρασμα τους από τα σοκάκια που οδηγούν είτε προς το Μπέιογλου είτε προς την γέφυρα και την ιστορική χερσόνησο.

Το κυρήκειο του Ερμή ως επίκρανο. Σύμβολο του εμπορίου αλλά και έλλειψης διχόνοιας σε μια άλλοτε πολυεθνική Πόλη

Ο κεραμιδόγατος της Πόλης

Η Πόλη ήταν ανέκαθεν ένας τόπος γεμάτος αντιθέσεις. Αυτή η εικόνα μεταφέρεται ως τις μέρες μας και στην πόλη των φαντασμαγορικών εμπορικών κέντρων, των πολυτελών λεωφόρων και των μεγαλοπρεπών κτιρίων υπάρχουν ακόμη σκοτεινά και μισοκρυμμένα μονοπάτια που συνήθως οι άνθρωποι προσπερνούν ανυποψίαστοι. Προτιμώ να τους αφήνω να χρησιμοποιούν τα δικά τους σοκάκια και εγώ με την σειρά μου να απολαμβάνω τις δικές μου διαδρομές παρέα με τις ψιψίνες μου. 

Η δική μου φυλή άλλωστε έχει βρεθεί εδώ πριν ακόμα η Πόλη γίνει το κέντρο του κόσμου. Από τότε ως τώρα και μέσα από την συλλογική μας μνήμη αντιλαμβάνομαι πως ίσως μερικοί μας αντιπαθούν, κάμποσοι ανυποψίαστοι μας αγνοούν, άλλοι ανέχονται την παρουσία μας μα τελικά οι περισσότεροι μας αγαπούν, κατανοούν την σύνδεση μας με τούτο τον τόπο και κρυφοθαυμάζουν την ιδιαιτερότητά μας.

Επιτρέψτε μου όμως να συστηθώ.....είμαι ένας κεραμιδόγατος που δεν αγαπώ το τεμπελιό, τις ξάπλες, τους γατοκαυγάδες και την αναμονή στα κεμπαπτζίδικα για τυχόν λιχουδιές. Αυτό που περισσότερο λατρεύω είναι οι περιπλανήσεις και οι ατελείωτες εξερευνήσεις στην απέραντη Πόλη. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια όλοι έχουν βαλθεί να μετατρέψουν την Πόλη σε κάτι διαφορετικό. Έτσι και ο ζωτικός μου χώρος...τα κεραμίδια...έχουν αντικατασταθεί από πανύψηλα ορθογώνια κτίρια που προσωπικά δεν με γοητεύουν καθόλου. Ευτυχώς όμως υπάρχουν ακόμα μέρη αρκετά φιλόξενα και ιδιαίτερα για να ξεφύγω από την βαβούρα, να θαυμάσω μικρές και μεγάλες ομορφιές αλλά και να έρθω σε επαφή με ιδιαιτερότητες του παρελθόντος.

Προσπερνώντας βιαστικά τους ανθρώπους, εισέρχομαι στην πύλη που άλλοτε περνούσαν τα άλογα του βυζαντινού ιππικού για να σταβλιστούν. Σήμερα εδώ σταθμεύουν αθροιστικά περισσότεροι ίπποι από οτι στο παρελθόν αφού ο χώρος είναι γεμάτος αυτοκίνητα.

Η πύλη που οδηγούσε στον χώρο που βρίσκονταν η ιππική δύναμη της Βασιλεύουσας

Μερικές ματιές προς τα πάνω. Κτίσματα με παρουσία χιλιετιών

Μια διαφορετική βαρκάδα

Όσο το καλοκαίρι κάνει όλο και περισσότερο αισθητή την παρουσία του, τόσο απολαυστικότερη γίνεται η χρήση των πλωτών μέσων της Πόλης. Άλλοτε απλά για να μεταβώ από την μια ήπειρο στην άλλη, άλλοτε για να φτάσω σχεδόν ως τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας και άλλοτε απλά για να απολαύσω μια βοσπορινή βαρκάδα. Εξάλλου αυτές οι διαδρομές προσφέρουν πάντα υπέροχο θέαμα για κάθε προτίμηση και ενδιαφέρον. Υπάρχει όμως και μια διαφορετική βαρκάδα που συνηθίζω να απολαμβάνω τους καλοκαιρινούς μήνες, που αν και λιγότερο προβεβλημένη δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από εκείνες του Βοσπόρου αφού η ιδιαιτερότητα του περάσματος ανάμεσα στις 2 ηπείρους, με τα προάστια, τα παλάτια, τα κάστρα και τα "γιαλιά" που στολίζουν τα παράλια, αντικαθιστούνται από μια πάρα πολύ μεγάλη ποικιλία ενδόξων και ιστορικών κτισμάτων.
Αναφέρομαι στην βαρκάδα του Κεράτιου κόλπου και κάθε φορά που επιλέγω την διαδρομή από το Karaköy ως το Eyüp, ανταμοίβομαι από την ομορφιά και την παρουσία τόσων πολλών αξιοθεάτων. Τα περισσότερα δηλώνουν επιβλητικά την παρουσία τους και άλλα, περισσότερο κρυμμένα στην απέραντη πόλη, απαιτούν μια πιο παρατηρητική ματιά.
Μια τόσο απολαυστική μα ταυτόχρονα διαφορετική βαρκάδα δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο και μου δόθηκε η ευκαιρία να περιεργαστώ τις ιδιαιτερότητες της Πόλης με άλλη οπτική προσέγγιση από εκείνη που έχω ήδη φωτογραφίσει και περιγράψει σε προηγούμενες αναρτήσεις, τις οποίες μπορείτε να ξαναθυμηθείτε πατώντας τις διαφορετικά χρωματισμένες λέξεις του κειμένου.

Ο πύργος του Γαλατά ενώ πίσω από το παραλιακό τζαμί διακρίνονται αμυδρά οι τρούλοι από το Μπεζεστένι του Πορθητή

Οι τρούλοι αποτελούν την κλασσικότερη φιγούρα στην σιλουέτα της Πόλης. Εδώ το Yeni Camii και στο βάθος το μέγιστο αρχιτεκτονικό επίτευγμα, η Αγία Σοφία

Στο παζάρι του Üsküdar

Η αγορά και τα παζάρια της Πόλης προσφέρουν πάντα ιδιαίτερες και πολύπλευρες εμπειρίες, αφού συνοδεύονται από μαγευτικές εικόνες, ήχους, μυρωδιές και εκπλήξεις. Όλοι όσοι κατοικούν στην Πόλη έχουν τα δικά τους στέκια για εύρεση προιόντων και αγορών. Αφού λοιπόν περιπλανήθηκα σε αρκετές συνοικίες, μαχαλάδες και παζάρια, βρέθηκα στο Σκούταρι και μπορώ να ισχυριστώ οτι η αγορά του και οι εικόνες που αντίκρισα μπήκαν για τα καλά στην καρδιά μου. Έτσι...στο παζάρι του Üsküdar βρήκα μάλλον και εγώ το δικό μου στέκι για αγορά τροφίμων και όχι μόνο.

Στην είσοδο του παζαριού, οι πάγκοι με τα περιποιημένα φρούτα και λαχανικά αποτελούν την καλύτερη υποδοχή

Η ασχολία μου όλα αυτά τα χρόνια με την γαστρονομία, με έχει φέρει πάρα πολύ κοντά με τις πρώτες μαγειρικές ύλες και έχει επαυξήσει τον σεβασμό προς αυτές. Έτσι λοιπόν με χαροποιεί ιδαιίτερα ο τρόπος που οι πωλητές στήνουν τους πάγκους τους και ο σεβασμός που επιδεικνύουν σε κάθε ένα προιόν ξεχωριστά. Ο τρόπος που θα τοποθετήσουν, θα το ραντίσουν με νερό ή θα το "χαιδέψουν" με ένα κομμάτι πανί για να προβάλλουν την γυαλάδα του είναι πράγματι αξιοπρόσεκτος και άξιος επαίνων.

Προιόντα τοποθετημένα ένα προς ένα και με πολύ μεράκι, ακόμα και σε συνθήκες ρουτίνας όπως αυτή του οπωροπώλη

Μικροί και μεγάλοι εν δράσει

Όλοι όσοι έχουμε επισκεφτεί χώρες του εξωτερικού, συνειδητά ή ασυνείδητα, έχουμε μπεί στον πειρασμό να παρατηρήσουμε τον τρόπο που ζούν οι άνθρωποι εκεί, καθώς και τις διαφορές και ομοιότητες στον τρόπο του βίου τους με τον δικό μας. Σε ορισμένες χώρες ίσως αυτή η παρατήρηση να γίνεται περισσότερο "εγκυκλοπαιδικά" και σε άλλες ρίχνουμε με περιέργεια μια προσεκτικότερη ματιά γιατί -είτε το παραδεχόμαστε είτε όχι- μας ενδιαφέρει περισσότερο. Έτσι λοιπόν με άλλη βαρύτητα παρατηρούμε τον τρόπο του βίου των Εσκιμώων και με άλλη τις νοοτροπίες στον βίο των Τούρκων.

Σκοπός αυτής της ανάρτησης δεν είναι να καταπιαστεί με γενικολογίες σχετικά με τις πολλές ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων. Όταν τέτοιου είδους περιγραφές γενικεύονται ή υπεραπλουστεύονται συνήθως είναι μή ακριβείς, καταλήγουν εσφαλμένες ή εξυπηρετούν ιδεολογίες και συμφέροντα.

Μία συγκεκριμένη νοοτροπία που συνεχώς με εντυπωσιάζει είναι ο σεβασμός των Πολιτών στις γειτονιές τους, κυρίως με αυτό που αποκαλείται δημόσιος χώρος ή περιουσία. Περπατώντας κανείς στις φυσιολογικές συνοικίες της Πόλης θα το παρατηρήσει αρκετά καλά. Για παράδειγμα δεν θα δει ποτέ κανείς τα σχολεία τους να είναι ρημαγμένα ή αμαυρωμένα με γκράφιτι, υβριστικά συνθήματα, οπαδικά, κομματικά και να μοιάζουν σαν φυλακές. Ένα ακόμα τρανταχτό παράδειγμα είναι τα μικρά πάρκα που σε κάθε συνοικία είναι σωστά στολίδια και κανείς δεν διανοείται να τα καταστρέψει, να τα αλλοιώσει ή να παρατήσει σκουπίδια, θεωρώντας πως είναι υπόθεση του δήμου ή του κράτους να τα διατηρεί ακέραια.

Ένας μικρός πράσινος λαθυρινθος για παιδιά. Παρά την εγκληματική αλλοίωση της Πόλης, τα πάρκα παραμένουν καταπράσινα και προσεγμένα

Περίπατος στο Karaköy

Υπάρχουν αρκετές Πολίτικες συνοικίες που παρότι κατά το παρελθόν υπήρξαν ιδιαίτερα σημαντικές, στις μέρες μας έχουν κάπως καταπέσει τόσο στην σπουδαιότητά τους όσο κυρίως στην φήμη και στην συνειδήσεις των ανθρώπων. Σε αυτό οφείλεται, εκτός των άλλων, η ιστορική λήθη των περισσοτέρων αλλά και ο επιφανειακός τρόπος σκέψης και αντίδρασης των ανθρώπων. Μία τέτοια συνοικία είναι το Κάρακιόι και σήμερα είχα την χαρά να κάνω έναν απολαυστικό περίπατο δίχως συγκεκριμένους σκοπούς, απλά θέλοντας να έρθω σε επαφή με μερικές από τις πτυχές της Πόλης, να νοιώσω το παρόν, να αφουγκραστώ την λαμπρότητα του παρελθόντος, να υποθέσω τις εξελίξεις για το μέλλον...με λίγα λόγια: να "συνομιλήσω" μαζί της.

Μερικά από τα χαρακτηριστικά κτίρια του Karaköy. Ένδοξα κτίσματα του παρελθόντος φορώντας την φορεσία της παραμέλησης

Σημείο αναφοράς της ιστορικότητας της περιοχής είναι οτι κατοικούνταν ήδη από τα προβυζαντινά χρόνια. Εδώ υπήρχε οικισμός με το όνομα Συκαί και όσες φορές σκεφτώ την ονομασία, φαντάζομαι την κατηφορία του Πέραν πολλές χιλιάδες χρόνια πριν με λιγοστά αρχαία κτίσματα και καταπράσινη, με τις συκιές να φτάνουν ως τα όρια της θαλάσσης και να ερωτοτροπούν πότε με τα ήρεμα νερά του Κεράτιου και πότε με τις απρόβλεπτες διαθέσεις του Βοσπόρου.
Κατά την βυζαντινή περίοδο η περιοχή αποτέλεσε την καρδιά του ιστορικού Γαλατά και σαν τρίτη και τελευταία ονομασία χρησιμοποιείται ως Καρακιόι, πιθανότητα λόγω των Καραιτών, μίας εβραικής κοινότητας που εγκαταστάθηκε στην περιοχή.

Το άλλο Σουλτάν Αχμέτ

Υπάρχουν ορισμένες λέξεις που η αναφορά τους προκαλεί συνειρμούς και είναι συνδεδεμένη με κάποια συγκεκριμένα πράγματα. Για τους περισσότερους το άκουσμα της λέξης Σουλτάν Αχμέτ φέρνει αμέσως στον νού την Αγία Σοφία, το απόλυτο σύμβολο της Πόλης. 'Υστερα ίσως να ακολουθεί το Μπλέ Τζαμί, η βασιλική κιστέρνα, το μουσείο μωσαικών και πολλά άλλα υπέροχα και μοναδικά μνημεία και αξιοθέατα. Δίπλα σε αυτά συνυπάρχει και ο τουριστικός τομέας και το Σουλτάν αχμέτ είναι σαφώς το πιο προβλεβλημένο και τουριστικότερο κομμάτι της Πόλης. Ότι όμως εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Έτσι αν κάποιος θελήσει να κοιτάξει πίσω από την τουριστική επιφάνεια, θα παρατηρήσει ένα άλλο Σουλτάν Αχμέτ. Λίγο παραμελημένο μεν αλλά ταυτόχρονα αυθεντικότερο και σίγουρα περισσότερο Πολίτικο από το σύνολο όλων των τουριστικών μαγαζιών του μοναδικού αυτού μέρους.

Σπίτι από τα παλιά στο Σουλτάν Αχμέτ, με την γιαγιούλα να κάθεται στην αυλή του και ίσως να αναπολεί τα παλιά

Το άλλο Σουλτάν Αχμέτ

Η Πόλη των περασμένων δεκαετιών και αιώνων δεν ήταν παντού εύπορη και κοσμοπολίτικη. Υπήρχαν μαχαλάδες και περιοχές που κατείχαν μια διαφορετική θέση στο μωσαικό της Πόλης. Εξάλλου αυτή ήταν και είναι η μαγεία της Πόλης: οι αντιθέσεις της και τα διαφορετικά στοιχεία που όμως ταυτόχρονα δεν δηλώνουν αντιπαλότητα μεταξύ τους.

Περίπατος στα Τείχη της Βασιλεύουσας

Η ιστορία αυτού του μοναδικού τόπου χάνεται στα βάθη του χρόνου και συναντά τον μύθο. Έχω την τύχη και την χαρά, να περπατώ και να περιπλανιέμαι στην αγαπημένη μου Πόλη και ανακαλύπτοντας κάθε πτυχή της, να γίνομαι ένα με αυτήν. Εξάλλου κάθε σπιθαμή της έχει κάτι να σου διηγηθεί. Το ίδιο συμβαίνει και με τα Τείχη της, τα οποία ήταν ανέκαθεν αναπόσπαστο κομμάτι της Κωνσταντινούπολης. Περπατώντας αμέτρητες ώρες γύρω, μέσα και πάνω σε αυτά, τα γνώρισα καλύτερα, τα θαύμασα και ένοιωσα να μου διηγούνται τις χιλιόχρονες ιστορίες τους.

Τείχη από την περιοχή του Κεράτιου κόλπου

Ο θρύλος θέλει τον Βύζα κατασκευαστή των πρώτων Τειχών με την βοήθεια του Απόλλωνα και Ποσειδώνα. Στο σημερινό Saray Burnu όμως έχουν βρεθεί υπολείμματα Κυκλώπειου Τείχους, πιθανόν από πρώιμο οχυρωμένο συνοικισμό που ονομάζονταν Λύγος.

Στο παζάρι για μεγάλα παζάρια

Υπάρχουν ορισμένες συνήθειες ή αρχές που έχω θέσει στον υλικό τομέα και προσπαθώ να εφαρμόζω στην καθημερινότητά μου. Παραδείγματος χάριν έχω πάψει να παρακολουθώ τηλεόραση και δεν χρησιμοποιώ πλέον κινητό τηλέφωνο αλλά και απεχθάνομαι τον ψεύτικο μανδύα της επώνυμης μόδας. Αυτό το τελευταίο έχει εφαρμογή και στην επαγγελματική μου δραστηριότητα. Δεν είμαι από αυτούς που φοράνε τις ακριβότερες μαγειρικές στολές, αλλά παραμένω επικεντρομένος στην ουσία της δουλείας μου, που είναι οι γεύσεις, οι μυρωδιές και η διέργεση των υπολοίπων αισθήσεων. Είχα αρχίσει να ξεμένω από στολές και δεν ήθελα να ψωνίσω σε μεγάλα, απρόσωπα και πολυεθνικά καταστήματα. Αποφάσισα λοιπόν να επισκεφτώ ένα φτωχικό μαγαζάκι, να ενισχύσω τον μικροπωλητή και να παίξω παζαρεύοντας μαζί του. Έτσι βρέθηκα στο παζάρι του Εμινονού προετοιμασμένος για μεγάλα παζάρια!

Στο παζάρι για μεγάλα παζάρια

Μπορεί όταν κάποιος αναφέρεται στην αγορά του Εμινονού, να σκέφτεται εκ πρώτης την Αιγυπτιακή αγορά με τα μπαχαρικά (διάβασε και εδώ), μα εγώ το Εμινονού το έχω σε εκτίμηση γιατί μπορεί να βρεί κανείς τα πάντα στην περιοχή που απλώνεται γύρω από το Mısır Çarsı. Εκεί που χτυπά η καρδία του πραγματικού Εμινονού και που τα παζάρια με τους πωλητές δίνουν και παίρνουν.

Συνοικία το όνειρο

Στην Πόλη υπάρχουν μέρη που όταν τα επισκέπτομαι μου δημιουργούν δυνατά συναισθήματα. Σε μία τέτοια συνοικία θέλησα να ξαναβρεθώ έπειτα από αρκετό καιρό και να αφεθώ στην δική της διάσταση, που δεν συμβαδίζει με την εικόνα των περισσοτέρων άλλων σημείων της Πόλης.
Η επίσκεψη αυτή συνοδεύτηκε από ανάμεικτα συναισθήματα και διλήμματα. Από την μία φτώχεια, εγκατάλειψη και παρακμή και από την άλλη μία αυθεντικότητα μα κυρίως μία παράδοξη νοσταλγία για κάτι που δεν έχω προσωπικά βιώματα λόγω ηλικίας. Ίσως επειδή δείχνει μιά άλλη Πόλη, με ιστορική συνείδηση και αυθεντικότερη από αυτή που προσπαθούν να παραμορφώσουν και να παρουσιάσουν ώς υπόδειγμα του μέλλοντος.
Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκα εκεί στο μυαλό μου ήρθαν εικόνες μίας εκ των αγαπημένων μου ταινιών (δες την εδώ). Δανείστηκα λοιπόν τον τίτλο απ'αυτή την ταινία και ονόμασα τούτην την ανάρτηση: Συνοικία το όνειρο!
Για να σας λυθεί η περιέργεια, αναφέρομαι στην περιοχή Zeyrek που κάποτε άκουγε στην ονομασία Παντοκράτορος, καθώς η ομώνυμη Μονή επισκίαζε όλη την περιοχή. Κι εγώ ο ίδιος αρχικά για να επισκεφτώ την Μονή του Παντοκράτορος ξεκίνησα, μα βρέθηκα πρό δυσάρεστης εκπλήξεως. Κλειστή λόγω ανακαίνισης και όπως δείχνουν οι εργασίες, η περίοδος θα είναι μακρά.

Η Μονή του Παντοκράτορος, πλέον Zeyrek Camii. Εμφανής η διαφορά ανάμεσα στον ανακαινισμένο τρούλο και το αρχικό δυτικό κλίτος

Παρατηρώντας το εργοτάξιο και τις εμφανείς εξωτερικές αλλαγές ήρθα αντιμέτωπος με το πρώτο δίλημμα.

Περίπατος σε γειτονιές της ανατολικής πλευράς

Οι περιπλανήσεις στην Πόλη δεν σταματούν ποτέ. Είναι καταπληκτικό πως κάθε περιοχή, γειτονιά και σοκάκι κρύβει πάντα ένα παρελθόν που η ιστορία του χάνεται σε βάθη αιώνων. Θεωρώ πως είναι πρακτικά αδύνατον να δει κανείς όλακερη την Πόλη και να εξευρευνήσει όλες της γειτονιές της. Δεν ξέρω τι επιφυλάσσει το μέλλον μα τουλάχιστον χαίρομαι που ακόμα μπορώ να περπατώ και να επισκέπτομαι κάθε φορά και μια ακόμα συνοικία της Πόλης. Τούτη λοιπόν την φορά βρέθηκα σε μερικά παραλιακά προάστια της ανατολικής πλευράς της Πόλης.

Ξεκίνησα την βόλτα μου από το Çengelköy, το ένδοξο αυτό βοσπορινό προάστιο. Στις μέρες μας το ''Αγκυροχωριό'', όπως ονομάζονταν άτυπα για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι περισσότερο γνωστό για τις ψαροταβέρνες του δίπλα στον Βόσπορο. Κάποτε όμως ήταν μία σημαντική περιοχή με πολύ έντονο ελληνικό στοιχείο. Ως την δεκαετία του '60 επί το πλείστον στο Τσέγκελκιόι ζούσαν Ρωμιοί. Στα Σεπτεμβριανά του '55 (δες εδώ) οι καταστροφές ήταν κι εδώ μεγάλες και περίπου 2.000 Έλληνες που ζούσαν εκεί, μετακινήθηκαν είτε σε άλλες περιοχές της Πόλης είτε πήραν τον δρόμο του ''ξενιτεμού'' στην Έλλάδα.

Κατοικίες με ξύλινη εξωτερική επένδυση παραπέμπουν σε άλλες εποχές

Στις μέρες μας η φθορά και η εγκατάλειψη είναι εμφανής σε πολλά σημεία.

Όταν θα πας πεθερά μου στο παζάρι...

...θέλω να πάρεις μαζί και τον γαμπρό σου, είχα πεί στην καλή μου πεθερά και εκείνη δε με ξέχασε. Έτσι σαν ήρθε η μέρα του παζαριού στο Bostanci, η αυθεντιά μου ήταν έτοιμη να το επισκεφτεί και να το εξερευνήσει. Δε ξέρω τι εντύπωση έχετε εσείς για τα παζάρια. Στην δική μου αντίληψη επικρατούσαν εικόνες λίγο τριτοκοσμικές, λίγο βρώμικες και με έντονη προχειρότητα. Τίποτα από όλα αυτά δεν υπήρχαν στο Πολίτικο παζάρι που επισκέφθηκα εγώ. Μπορεί τα προιόντα να διαδέχονταν το ένα το άλλο χωρίς καμία συνοχή μα γενικά ήταν ένα καθαρό περιβάλλον με πάγκους και πραμάτειες και με άκρως περιποιημένα και καλής ποιότητας προιόντα.

Μία από τις εισόδους του παζαριού

Το παζάρι χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το ένα περιλαμβάνει οπωροκηπευτικά, σαν την δική μας ''λαική'' και στο υπόλοιπο τμήμα του μπορεί να βρεί κανείς σχεδόν τα πάντα. Ρούχα, είδη σπιτιού, καλλυντικά και ότι άλλο τρελό χωρά ο γυναικείος -κυρίως- νούς.
Οι πάγκοι με τα καλά ''στημένα'' λαχανικά ήταν σαν και τους δικούς μας στην Ελλάδα. Μόνο που εδώ τα μεγέθη και ο όγκος της πραμάτειας είναι σαφώς πολύ μεγαλύτερος. Η ποικιλία των προιόντων μου φάνηκε επίσης μεγαλύτερη. Τα προιόντα στους πάγκους σχημάτιζαν μικρά λοφάκια,που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούσαν και το ύψος των γιαγιάδων! Είναι σαν το μέγεθος των προιόντων να έχει προσαρμοστεί στον πλυθυσμό των κατοίκων και στην έκταση της Πόλης. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως ανεπίσημα ο πλυθυσμός στην Πόλη ξεπερνά κατα πολύ τα 15 εκατομμύρια!

Περιπλανόμενος στον πολύχρωμο μικρόκοσμο των Βλαχερνών

Δεν υπάρχει καλύτερο συναίσθημα από το να περπατώ στα σοκάκια της Πόλης και να εξερευνώ σπιθαμή πρός σπιθαμή όλες τις πτυχές της. Όταν μάλιστα ανακαλύπτω μία καινούρια γειτονιά που παραμένει ακόμα αυθεντική, τότε η χαρά μου είναι διπλή. Περιπλανόμενος στην ιστορική χερσόνησο, έφτασα ως τις Βλαχέρνες. Πέρασα κοντά από την Παναγιά των Βλαχερνών (δες εδώ) και αποφάσισα να εξερευνήσω τις γειτονιές που υπάρχουν ανάμεσα από τις όχθες του Κεράτιου ως την Μονή της Χώρας. Μετά από μόλις μερικά λεπτά περπάτημα ήταν σαν να βρέθηκα σε έναν άλλο μικρόκοσμο. Σαν μια Αλίκη στην χώρα των θαυμάτων έκανα την παράφραση σιγοψιθυρίζοντας: Ο Θοδωρής στην γειτονιά των χρωμάτων. Ήταν ένας μικρόκοσμος γεμάτος χρώματα.

Εικόνα από την γειτονιά με τα πολύχρωμα φτωχικά σπίτια

Γυναίκες με μαντήλες κάθονταν στα σκαλιά των σπιτιών τους κουτσομπολεύοντας.

-Ποιό μέρος είναι εδώ; ,ρώτησα γεμάτος έκπληξη.

-Ayvansaray, απάντησαν όλες μαζί με ένα στόμα, ρίχνοντας μου επεξεργαστικές ματιές όλο απορία, σαν να ήμουν ένας περίεργος ταξιδιώτης όχι μόνο από άλλο μέρος μα και από άλλη εποχή!

Απέναντι από τους τυφλούς

Απολαμβάνοντας τον περίπατό μου στα ανατολικά παράλια της Πόλης, βρέθηκα στην περιοχή ανάμεσα στο Harem και στο Kadıköy. Είχα περάσει κάμποσες φορές από'κεί κατά το παρελθόν, μα ευτυχώς τούτη την φορά ήμουν πιο παρατηρητικός. Αναζητώντας ένα σημείο για να απολαύσω το τσάι ή καφεδάκι μου, βρήκα την ιδανική τοποθεσία. Παράλληλα για πολλοστή φορά θαμπώθηκα απο την ομορφιά της Πόλης και πείστηκα προσωπικά για την ορθότητα αρχαίων προφητειών.

Αναφέρομαι, για όσους δεν γνωρίζουν, στον θρυλικό χρησμό που δόθηκε στον Βύζα από τα Μέγαρα, όταν εκείνος αποφάσισε να ιδρύσει αποικία και ζήτησε την γνώμη του Μαντείου των Δελφών. Εκεί πήρε την απάντηση ότι η αποικία πρέπει να ιδρυθεί ΄΄απέναντι από τους τυφλούς''. Ταξιδεύοντας, βρέθηκε σε τούτα εδώ τα παράλια της Χαλκηδόνας. Εκεί βλέποντας την απέναντι και ακόμα ακατοίκητη τριγωνική χερσόνησο, κατάλαβε το νόημα του χρησμού που του είχε δοθεί. Οι κάτοικοι της Χαλκηδόνας θα έπρεπε σίγουρα να είναι τυφλοί ώστε να μην καταλάβουν την ιδιαιτερότητα, στρατηγική σημασία και τα πλεονεκτήματα που διέθετε η απέναντι περιοχή. Έτσι, πέρασε στην απέναντι όχθη και ίδρυσε την νέα πόλη, δίνοντάς της το όνομά του...Βυζάντιο.

2500 χρόνια μετά...βρίσκομαι στο ίδιο σημείο που στάθηκε και ο Βύζας. Πιθανόν τα συναισθήματα που πηγάζουν από το θέαμα που αντικρίζω να είναι παρόμοια με αυτά που ένοιωσε κι εκείνος.

Η ομορφιά και μαγεία της Πόλης, διαχρονική στα βάθη των αιώνων

Στην προκυμαία υπάρχει ένα από τα πιό ''αγνά'' μέρη να απολαύσει κάποιος τσάι ή καφέ αποφεύγοντας τα χλιδάτα και ακριβά μαγαζιά που συνήθως αγκυροβολούν κοντά στα βοσπορινά νερά.

Κοντά στους φάρους

Υπάρχουν σημεία στην Πόλη που όλοι μας τα γνωρίζουμε ή τα έχουμε δεί από μακρυά, όμως ποτέ δεν έχουμε βρεθεί κοντά τους. Ένα από αυτά τα σημεία, είναι οι φάροι που βρίσκονται διασκορπισμένοι στα τόσα πολλά σημεία της ονειρεμένης Πόλης. Εκμεταλλεύτηκα τον λιγοστό ελεύθερο χρόνο που είχα σήμερα και βρέθηκα κοντά στους φάρους του Kadiköy. Εκεί, δίπλα στους φάρους, η Πόλη φαντάζει πιό γαλήνια και μου δείχνει απλόχερα την ακαταμάχητη γοητεια της.

Στην άκρη της Πόλης, δίπλα στους φάρους

Απέναντι η Αγιά-Σοφιά λειτουργεί σαν πυξίδα που πάντα κρατά την ματιά μου  μαγνητισμένη

Στον φάρο του Καντικιόι συνήθως συχνάζουν ζευγαράκια που λόγω της τουρκικής νοοτροπίας κρατάνε τον έρωτα τους μακρυά από τα μάτια της οικογενείας. Επίσης ''εραστές'' της φωτογραφίας έχουν το κατάλληλο χώρο για να αποθανατίσουν της ομορφιές της Πόλης. Κάπου εκεί ανάμεσα βρίσκομαι και εγώ. Λάτρης, εραστής και περπατητής της τόσο εθιστικής Πόλης.