Στα ερείπια του Αγίου Πολύευκτου

Περπατώντας στην Πόλη και παρατηρώντας την σημερινή ρυμοτομία της, συχνά δημιουργώ τις δικές μου νοερές εικόνες για την όψη της στις περασμένες χιλιετίες.
Πολλές φορές είναι σχεδόν αδύνατο να γίνουν τέτοιες διαπιστώσεις αφού η αλλοίωση ή η μετεξέλιξη της πόλης είναι τεράστια. Χείμαρροι έχουν μπαζωθεί, η ακτογραμμή του Βοσπόρου, της θάλασσας του Μαρμαρά και του Κεράτιου κόλπου έχουν επεκταθεί δεκάδες μέτρα, ενώ χιλιάδες ιδιαιτερότητες του βυζαντινού αλλά και οθωμανικού παρελθόντος έχουν "θυσιαστεί" στο βωμό του λεγόμενου "δυτικού" τρόπου ζωής και ανάπτυξης.
Άλλοτε όμως υπάρχουν και υπολείμματα του ενδόξου παρελθόντος που βοηθούν στην κατανόηση της τοπογραφίας της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης, την κοινωνική και οικονομική κατάστασή της, τις αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες του παρελθόντος και την πορεία των ιστορικών γεγονότων.
Αυτό ακριβώς διαπίστωσα όταν βρέθηκα στα ερείπια της μεγαλοπρεπέστερης και ογκωδέστερης εκκλησίας του Βυζαντίου ως την κατασκευή του ναού της Αγίας Σοφίας. Δίχως να το παρασκεφτώ πέρασα ανάμεσα από τα ανοίγματα του συργματοπλέγματος και αμέσως είχα βρεθεί ανάμεσα στα υπολείμματα του ναού του Αγίου Πολύευκτου.

Στα ερείπια του ναού του Αγίου Πολύευκτου

Τα ΧΑΜΠΕΡΙΑ ταξιδεύουν

Στα σχεδόν 5 έτη παρουσίας του ΤΙ ΧΑΜΠΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ; έχω αποφύγει σε μεγάλο βαθμό να παρουσιάσω τον εαυτό μου αλλά και την προσωπική μου ζωή. Εξάλλου ο λόγος ανάγνωσης των Χαμπεριών είναι αντικειμενικός, δηλαδή η Πόλη και όχι υποκειμενικός, δηλαδή μια κλειδαρότρυπα με πρόσβαση στην ιδιωτικότητά μου.
Βέβαια, τίποτα δεν είναι κρυφό και όσοι με έχουν γνωρίσει, ξέρουν οτι λατρεύω να ταξιδεύω και μάλιστα υπερβολικά. Τόσο πολύ ώστε περίπου κάθε 30-40 ημέρες πραγματοποιώ ένα ταξίδι. Τούτη την φορά θέλησα να κάνω μια εξαίρεση και να μοιραστώ μαζί σας εικόνες, σκέψεις και εντυπώσεις από τον τελευταίο μου προορισμό, αφού σχετίζονται έμμεσα με τα ΧΑΜΠΕΡΙΑ και την Πόλη.

Περιήγηση στα Θεοδοσιανά Τείχη

Η περιηγήσεις και οι περιπλανήσεις στην Πόλη δεν σταματούν ποτέ και πάντα απολαμβάνω τις ατελείωτες ώρες πεζοπορίας αφού προσφέρουν γνώσεις, συναισθήματα και εμπειρίες. Υπάρχουν όμως μερικές φορές που το παρακάνω. Φορές που τα πόδια σφίγγουν από τον πόνο, η μέση μουδιάζει από την ορθοστασία, η πλάτη γέρνει από την κούραση μα ταυτόχρονα η φαντασία φτερουγίζει, η σκέψη ταξιδεύει νοερά σε χρόνο και διαστάσεις και η ψυχή αγαλιάζει. Τέτοια αντιφατικά συναισθήματα μεταξύ σώματος και πνεύματος βιώνω κάθε φορά που αποφασίζω να πορευτώ στο μήκος των προμαχώνων της Βασιλεύουσας. Τούτη την φορά θέλησα να μοιραστώ την διαδρομή μαζί σας, μεταφέροντας εικόνες, περιγραφές, πληροφορίες, συμπεράσματα και συναισθήματα.

Περιήγηση στα Θεοδοσιανά Τείχη. Κάθε φορά που θα βρεθώ σε αυτά, φωτεινές σφαίρες φωτός με συντροφεύουν!

Το κουκλίστικο τζαμί

Έπειτα από δεκάδες επισκέψεις σε τζαμιά, θεωρώ οτι τα λιγότερο γνωστά και προβλεβλημένα είναι ταυτόχρονα τα πιο όμορφα και ιδιαίτερα. Τζαμιά όπως το Κιλίτς Αλί Πασά, το Σοκουλού, το Χεκίμογλου και μερικά ακόμη είναι εκφραστές όχι μόνο υψηλής αρχιτεκτονικής αλλά και ομορφιάς. Και παρότι έχω επισκεφθεί τα περισσότερα από τα ιστορικά τεμένη, υπάρχουν ακόμη περιπτώσεις που η περιηγήσεις μου σε αυτά συνοδεύονται από ευχάριστες εκπλήξεις.

Στην καρδιά του Aksaray βρίσκεται το Pertevniyal Valide Sultan Camii και λόγω των έργων συντήρησης στο κιουλιγιέ είχα αναβάλλει για κάμποσο καιρό την επίσκεψη εκεί. Ως εδώ όμως και πλέον μπόρεσα να θαυμάσω από κοντά ένα από τα ομορφότερα και ιδιαίτερα τζαμιά της Πόλης αλλά ταυτόχρονα ίσως και το πιο κουκλίστικο.

Το Περτεβνιάλ τζαμί. Η εξωτερική ομορφιά και κομψότητα μαγνητίζει την ματιά και μαρτυρά τις ιδιαιτερότητές του

Εθνοκάθαρση με διπλωματικά γάντια

Η σημερινη μέρα ενδεικνύται στο να θυμηθούμε ή να μάθουμε για την οριστική ταφόπλακα εστιών του Ελληνισμού από τα εδάφη της σημερινής Τουρκίας.
Σαν σήμερα, στις 30 Ιανουαρίου του 1923, υπογράφθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάννης η επιπλέον συμφωνία ανταλλαγής των πληθυσμών από τα εδάφη της Τουρκίας και της Ελλάδας.
Και οι δύο πλευρές την επιθυμούσαν, η καθεμία για διαφορετικούς λόγους, με την διεθνή κοινότητα ως απαθή παρατηρητή. Υπήρξε σαφώς μια απάνθρωπη απόφαση και για αυτό όλοι προσπάθησαν να αποποιηθούν τις ευθύνες τούτης της συμφωνίας.
Την ζημιά, τον πόνο, το δράμα και τον διωγμό τον υπέστησαν μόνον οι άνθρωποι που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους.

Εξαίρεση της ανταλλαγής ήταν οι μουσουλμάνοι της δυτικής Θράκης και οι Έλληνες της Ίμβρου, της Τενέδου και της Πόλης. Οι δεκαετίες που ακουλούθησαν και τα γεγονότα που συντελέστηκαν έδειξαν τι συνέβη στις κοινότητες αυτές και την πορεία τους. Η μία άκμασε, η άλλη χτυπήθηκε και συρρικνώθηκε.

Το τζαμί των Αράβων

Στην προηγούμενη ανάρτηση των ΧΑΜΠΕΡΙΩΝ (διάβασε εδώ) είχα την χαρά να μοιραστώ μαζί σας εικόνες και σκέψεις για ένα άγνωστο κτίσμα περασμένων αιώνων και εποχών. Προσπαθώντας να παραθέσω όσο πιο παραστατικά μπορούσα τις εκδοχές μου, σκέφτηκα να ασχοληθώ σε τούτη την ανάρτηση με ένα παρόμοιο κτίσμα, με κοινή καταγωγή και περίοδο κατασκευής του.

Έτσι λοιπόν παρέμεινα στον ιστορικό Γαλατά, που τόσα σπουδαία έχει να επιδείξει, και επισκέφθηκα το μεγαλύτερο τζαμί των βορείων παραλίων του Κεράτιου κόλπου, το Arap Camii.

Η βορειοδυτική πρόσοψη του Arap Camii

Σταθμεύοντας σε ξεχασμένα ερείπια του Karaköy

Περπατώντας κάποιος στην Πόλη μπορεί να παρατηρήσει όλα όσα θαυμαστά και σπουδαία βρίσκονται διάσπαρτα στην έκτασή της. Και όσο πιο πολύ περιπλανιέται, τόσο πιο ξεκάθαρα διαπιστώνει πως είναι ανεξάντλητα. Βέβαια στην Πόλη υπάρχει και το εξής χαρακτηριστικό, πως οι ιδιαιτερότητες δεν είναι ευδιάκριτες αλλά απαιτούν αρκετά παρατηρητικές ματιές.
Πάμπολες φορές μου έχει συμβεί να ακολουθώ μια συγκεκριμένη πορεία, έναν συγκεκριμένο δρόμο και αρκεί ένα παρακείμενο σοκάκι για να ανατραπούν τα πάντα και να παρουσιαστούν αινιγματικά κτίσματα περασμένων αιώνων και εποχών. Ένα τέτοιο ερειπωμένο κτίσμα συνάντησα σε ένα σοκάκι λίγων μέτρων, σε κοντινό σημείο από το τζαμί Kılıç Ali Paşa και το αρχικό μου ξάφνιασμα ακολούθησε ένα χαμόγελο και η επιβεβαίωση της άποψής μου οτι "μόνον όποιος περπατήσει την Πόλη, μπορεί να την ανακαλύψει".

Αντικρίζοντας τέτοιες εικόνες, χτυπά μέσα μου κόκκινος συναγερμός