Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Τότε και τώρα Νο.10

Είναι λίγες ημέρες που έχω ξεκινήσει να ανατρέχω στο αρχείο μου, ανακατεύοντας σημειώσεις, αναθαρρεύοντας σκέψεις, ανασκαλεύοντας ψηφιακό φωτογραφικό υλικό περίπου έξι χιλιάδων φωτογραφιών, καταλήγοντας σε έναν ξεχασμένο φάκελο με απεικονίσεις περασμένων αιώνων, με τις αντίστοιχες των ημερών μας.
Κάτι δείχνει να μεταβάλλεται στην ολοσχερή έλλειψη ελεύθερου χρόνου μου, στην διαδικτυακή διάθεση των "Χαμπεριών", στην ανανεωμένη σαν αναγκαιότητα εσωτερική δίψα για προσωπική αναζήτηση-ολοκλήρωση και τέλος στο εκ νέου κάλεσμα της ίδιας της Πόλης.
Ώσπου να κατασταλάξουν μέσα μου όλα όσα πρόκειται προσεχώς να συμβούν, σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας ένα ελάχιστο κομμάτι του φωτογραφικού υλικού μου και να συνταξιδέψουμε στην 10η συνέχεια του "Τότε και τώρα"!
Η συγκριτική αντιπαράθεση του τότε με το τώρα ξεκινά από τους δρόμους του Σιρκετζί, μέσα από μία φωτογραφία του 1940. Οι φυσιογνωμίες των κτιρίων παραμένουν σε αρκετά σημεία σχεδόν ίδιες. Σίγουρα όμως η μεγαλύτερη μεταβολή είναι το βασανηστήριο της κυκλοφοριακής ασφυξίας που επικρατεί στην Πόλη το μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας και της νύχτας.
Η Ankara Caddesi στο Sirkeci, με κάμποσα δέντρα, άδειους δρόμους και ελάχιστα αυτοκίνητα...
...77 έτη αργότερο η Πόλη ασφυκτιά από τα αυτοκίνητα και τα υπόλοιπα μεταφορικά μέσα
Κατευθυνόμενος σε γειτονιές συγκριτικά πιο ήσυχες όπως τα σοκάκια του Ζειρέκ και του Τσαρσαμπά, οι εικόνες παραμένουν αντιφατικές σε ότι αφορά το παρελθόν με το παρόν.
Η Μονή του Παντοκράτορος Χριστού και τα γύρω σοκάκια. Έχω συλλάβει τον εαυτό μου αμέτρητες φορές με την επιθυμία να μπορούσε να περιηγηθεί στην Πόλη στις αρχές του προηγούμενου ή τέλη του προπροηγούμενου αιώνα και να καταγράψει τα όσα ως τότε διασώζονταν

Ευτυχώς η Μονή διασώζεται και αποτελεί σχεδόν τον μοναδικά συνδετικό κρίκο με το παρελθόν

Η Μονή Μανουήλ τότε...
...και στις μέρες μας

Η νοτιοανατολική ιδιόρρυθμη πρόσοψη της Μονής
...που πλέον γειτνιάζει με άλλες κτιριακές κατασκευές
Αντίστοιχες διαφορές και στον μαχαλά Küçük Ayasofya με μόνη αναφορά το καθολικό της Μονής των Αγίων Σέργιου και Βάκχου. Η ευρύτερη περιοχή παρέμενε σε παρατημένη κατάσταση σχεδόν ως τα μέσα του προηγούμενου αιώνα και τίποτα δεν προδιέθετε για την, εσφαλμένη και φιλάργυρη, ανάπτυξη που επρόκειτο να ακολουθήσει.
Η "μικρή Αγία Σοφία" τότε...

...και στις μέρες μας
Ας κατευθυνθούμε τώρα και στην αυθεντική Αγία Σοφία με δύο φωτογραφίες από τον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο.
Φωτογραφία από που απεικονίζει μέρος του αιθρίου και του εξωνάρθηκα του ναού

...στις μέρες μας ο χώρος του αιθρίου έχει περιοριστεί από χώρο αποθήκευσης αρχαιοτήτων και διάφορους άλλους χώρους. Στα στηρίγματα του εξωνάρθηκα πραγματοποιούνται συχνές εργασίες υποστήριξης αλλά και αλλοίωσης.

Εικόνα από το εσωτερικό της

...και η αντίστοιχη στην εποχή μας
Στην περιοχή γύρω από τα ερείπια του Αγίου Παύλου η θέα παραμένει πανέμορφη αλλά για να την απολαύσει κάποιος πρέπει να προσπεράσει την στήλη των Γότθων (δες και εδώ). Κάποτε αρκούσε ο περίπατος στο πάρκο του Γκιουλχανέ για να θαυμάσει και να γοητευτεί από την γεωγραφική ιδιαιτερότητα της ιστορικής χερσονήσου.
Απομεινάρια από τον ναό που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Παύλο. Στο βάθος ο Κεράτιος κόλπος συναντά τον Βόσπορο και την θάλασσα του Μαρμαρά

Οι κίονες της εκκλησιάς δείχνουν να είναι βαθιά ριζωμένοι με τα σπλάχνα της Πολίτικης γης
Κατηφορίζοντας τον λόφο της ιστορικής χερσονήσου, η βουή, η πολυκοσμία και οι εντάσεις αυξάνονται. Βρισκόμαστε στο Εμινονού, το οποίο ανέκαθεν αποτελούσε ένα από τα οικονομικά και πολυπολιτισμικά σημεία της Πόλης.
Το μακρινό 1891 ο φωτογράφος μαγνήτιζε το βλέμμα κάθε παρευρισκόμενου. Στο βάθος η γέφυρα και ο Πύργος του Γαλατά.

Στις μέρες μας ουδείς ασχολείται με τον φωτογράφο. Προτεραιότητα δείχνει να έχει το γρήγορο πέρασμα από τον κόμβο του Εμινονού
Η παρακάτω φωτογραφία αποδείχτηκε μεγαλύτερη σπαζοκεφαλιά από ότι πίστευα αφού αρχικά είχα την εντύπωση πως είχε αποθανατίσει εργασίες διένεξης δρόμου στην νότια πτέρυγα του Γενί Τζαμί, δηλαδή την πλευρά που βρίσκεται πλησίον του τουρμπέ Hatice Turhan. Τελικά η αρχική μου εκτίμηση αποδείχτηκε λανθασμένη και από παραλίγο να προκαλέσω ατύχημα, βρήκα την κατάλληλη οπτική γωνία στον φωτογραφικό μου φακό.
Στον περιβάλλοντα χώρο του Γενί Τζαμί δεν απομακρύνθηκαν μόνο κατοικίες για την διάνοιξη του δρόμου αλλά και χώρος από το ίδιο το τζαμί. Φωτογραφία του 1890 που απεικονίζει διεργασίες διάνοιξης δρόμου. Τα υπόλοιπα κτίρια γύρω από αυτό κατεδαφίστηκαν τα επόμενα χρόνια.

Η βόρεια πρόσοψη του τζαμιού στις μέρες μας. Μπρος κενό και πίσω τραμ. Ποιο είδος ατυχήματος να προτιμήσει άραγε κανείς; Φυσικά κανένα από τα δύο.
Προχωρώντας κατά μήκος των εναπομείναντων θαλασσίων Τειχών, φτάνει κανείς στο ανάκτορο του Βουκολέοντος. Κάποτε τις βάσεις του "έγλειφαν" τα νερά της θάλασσας του Μαρμαρά, δημιουργώντας μια μαγευτική εικόνα. Στις μέρες μας το ξεχασμένο και ημικατεδαφισμένο παλάτι περιβάλλεται από μικρό πάρκο, όπου ελάχιστοι παρευρισκόμενοι επιλέγουν να περιηγηθούν.
Το παλάτι του Βουκολέοντος τότε...

...και τώρα

Ένα από τα εκλεκτότερα δείγματα κοσμικής αρχιτεκτονικής. Ακόμα και σε τούτη την κατάσταση παραμένει τόσο εντυπωσιακό

Η ίδια εικόνα στις μέρες μας. Το έρημο πάρκο και ο μεγάλος αυτοκινητόδρομος δίπλα από αυτό έχουν αντικαταστήσει την όμορφη εικόνα που προσέδιδε η θάλλασα

Έχουν περάσει περισσότερα από πέντε έτη από την πρώτη δημοσίευση του πρώτου "Τότε και τώρα" και ήδη παρατηρώ διαφορές σε πράγματα που έχω φωτογραφίσει. Ορισμένα από αυτά είτε πλέον δεν υφίστανται ή έχουν ήδη αλλοιωθεί. Αυτό από μόνο του αρκεί για να καταδείξει την σημασία της φωτογραφικής καταγραφής σε έναν τόπο τόσο ζωντανό και διαρκώς μεταβαλλόμενο.
Και όσο θα παρατηρώ παλιές φωτογραφίες περασμένων αιώνων, τόσο θα υπάρχει μέσα μου η επιθυμία να διαπιστώσω και να καταγράψω τις μεταβολές που έχουν πραγματοποιηθεί στην εποχή μας.

31 σχόλια:

  1. Άλλη μια εξαιρετική ανάρτηση Θοδωρή μου, άλλο ένα ταξίδι στο παρελθόν με τις σύγχρονες αντιστοιχίες. Από τις πολύ αγαπημένες μου ενότητες του blog σου. Χάρηκα που σε βλέπω πάλι κοντά μας. Να είσαστε πάντοτε καλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Γιάννα και σε ευχαριστώ.
      Ωραίο συναίσθημα να ανεβαίνει ανάρτηση.
      Και εγώ αγαπώ αυτή την κατηγορία. Συν τις άλλοις αξιοποιείται μεγάλη ποσότητα φωτογραφικού υλικού.
      Πολλούς χαιρετισμούς

      Θοδωρής

      Διαγραφή
  2. Τί ωραία έκπληξη Θοδωρή... Πάντα έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πώς ήταν στα παλαιότερα χρόνια. Ευχαριστούμε. Πώς είναι τα πράγματα στην Πόλη; Υπάρχει φόβος στους κατοίκους και τους τουρίστες; Έχω από το 14 να έρθω και έχω επιθυμήσει τις γειτονιές της. Στέλλα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γειά σου Στέλλα μου.
      Δεν θα έλεγα πως η λέξη φόβος είναι η καταλληλότερη για τους Πολίτες...περισσότερο θα ταίριαζαν οι λέξεις αβεβαιότητα, απογοήτευση και ανασφάλεια. Εννοείται για εκείνους που κινούνται στον δικό μας τρόπο σκέψης διότι υπάρχουν και οι άλλοι που εξιτάρονται από τον ισλαμικό σκοταδισμό-οπισθοδρομισμό.
      Να εκμυστηρευτώ οτι λόγω γεγονότων αλλά και προβλημάτων υγείας που παρουσιάστηκαν και μιά σειρά εγχειρήσεων που πραγματοποίησα, με οδήγησαν να απέχω πάρα πολύ από την Τουρκία. Παρ’όλα αυτά είναι σαν μην λείπω ούτε μία μέρα και ο παλμός της Πόλης και των Πολιτών είναι μέσα μου, καθημερινό βίωμα
      Αν ξαναβρεθείς στην Πόλη, θα σου φανεί οτι τίποτα δεν άλλαξε αλλά συνάμα οτι δεν είναι το ίδιο με το 2014 που βρέθηκες εκει.
      Φιλιά
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  3. Καλώς τον, ενδιαφέρουσα όπως πάντα ανάρτηση!
    Ευχαριστούμε. Όλα καλά; Έχω επιθυμήσει πολύ την Πόλη!
    Η νοερή μεταφορά εκεί μέσα από το φακό σου είναι πολύτιμη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Πόπη μου!
      Ήταν και για μένα μεγάλη χαρά.
      Ο φωτογραφικός φακός έχει μαζέψει κάμποσο ενδιαφέρον υλικό και από ότι νοιώθω θα ήταν όμορφα να το μοιραστώ μαζί σας.
      Πολλούς χαιρετισμούς στην Λάρισα και τα λέμε σύντομα.

      Θοδωρής

      Διαγραφή
  4. Καταπληκτική η προσπάθειά σου όπως πάντα. Η σύγκριση του παλιού με το νέο πάντοτε χρήσιμη και διδακτική. Και πάλι μπράβο και όπως λέμε στην Ελλάδα: Εις ανώτερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να'σαι καλά Παναγιώτη μου. Χάρηκα να έχω νέα σου!
      Είσαι ακόμα στην Αμερική;
      Να είσαι και να περνάς καλά και θα επικοινωνήσουμε πάλι σύντομα.
      Πολλούς χαιρετισμούς
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  5. Μολις ειδα οτι ειχα mail απο σενα χαρηκα .Λεω επιτελους θα εχουμε αναρτηση !!! Φιλε πολυ ομορφη ξεναγηση.Ειναι πολυ ωραιες οι συγκρισεις των φωτο παλιες με νεες .Εχουμε μια σαφεστερη εικονα για την Πολη.Ευχαριστουμε πολυ απο καρδιας για τον κοπο σου να μας δωσεις αυτη σου την αναρτηση.Με το καλο περιμενουμε κι αλλες .Καλο βραδυ.Στελιος Ανω Πολη Θεσσαλονικη !!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στέλιο μου καλησπέρα!
      Να σου εκμυστηρευτώ και να παραδεχτώ πως είχα πάρα μα πάρα πολλούς μήνες να γράψω στα ελληνικά και νοιώθω κάπως "σκουριασμένος".
      Πάντως έβαλα ένα εκ νέου στοίχημα με τον εαυτό μου και επομένως να παραμένεις κι άλλο σύντομα.
      Φιλιά στην Άνω Πόλη και στην υπόλοιπη παρέα.
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  6. Καλώς τον ! Μια ευτυχισμένη στιγμή θα το πω , όσο κι αν φαίνεται υπερβολικό.
    Σ ευχαριστώ Θοδωρή !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Στέφη μου!
      Να είσαι και να περνάς καλά και θα χαρώ να τα ξαναπούμε σύντομα.
      Φιλιά
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  7. Εξαιρετικό όπως πάντα. Να σε έχει ο Θεός καλά !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Κώστα μου. Σε ευχαριστώ πολύ και να είσαι και εσύ καλά.
      Πολλούς χαιρετισμούς και θα τα πούμε σύντομα.
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  8. Καλώς επέστρεψες Θοδωρή.Κι εύχομαι να έχεις αντοχές και να παραμείνεις ενεργός.Η δημοσίευση υπέροχη.Εκεί που γράφεις πως θα ήθελες να περπατήσεις την Πόλη τον περασμένο αιώνα,πιστεύω πως εκφράζεις όλους τους πραγματικούς "εραστές" της.Να σαι καλά και όλοι περιμένουμε νέες αναρτήσεις.........Σταμάτης-Κιλκίς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γειά σου Σταμάτη και σε ευχαριστώ για την επικοινωνία.
      Αντοχές νοιώθω να έχω και σύντομα πιστεύω ότι θα αποκτήσω περισσότερες λόγω εύρεσης ελεύθερου χρόνου. Ως προς την συχνότητα δεν γνωρίζω ακόμα αλλά μάλλον, όπως σε τόσες άλλες περιπτώσεις, "τρώγοντας έρχεται η όρεξη".
      Μας λείπει μία μηχανή του χρόνου, να μπούμε όλοι μέσα και να αρχίσουμε τα χρονοταξίδια στα βάθη της ιστορίας της Πόλης.
      Δυστυχώς επειδή δεν υπάρχει μία τέτοια μηχανή, ας παρηγορηθούμε με το ελάχιστο, το φωτογραφικό υλικό αλλά και με τα ταξίδια του νού μας.
      Πολλούς χαιρετισμούς στην παρέα του Κιλκίς.

      Θοδωρής

      Διαγραφή
  9. Γεια σου Θοδωρή, πανέμορφη η συλλογή σου κ εξαιρετική η ανάρτησή σου. Και τι σύμπτωση... 'ξαναχτύπησες" και μόλις χτες γύρισα από την Πόλη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γεια σου Δημήτρη μου!
      Θα προσπαθήσω να επικοινωνήσουμε σύντομα και τηλεφωνικά σύντομα.
      Πολλούς χαιρετισμούς στην οικογένεια.
      Φιλιά
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  10. Γεια σου Θοδωρή οδηπόρε της Πόλης των πόλεων.
    Θα συνεχίσεις να μας προσφέρεις;
    ΧΡΗΣΤΟς ΆΝΩ ΠΌΛΗ
    ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Χρήστο μου και στην υπόλοιπη παρέα εκεί στην Άνω Πόλη!
      Αφού ρώτησες τόσο απλά, ευχαρίστως να σου απαντήσω.
      Εδώ και πάρα πολύ καιρό δεν είχα καθόλου ελεύθερο χρόνο και ενέργεια να ασχοληθώ για οτιδήποτε άλλο εκτός από το επάγγελμά μου.
      Ανά χρονικά διαστήματα οι προτεραιότητες στην ζωή μεταβάλλονται και έτσι ήρθε η στιγμή να εργάζομαι λιγότερο και να αφιερώσω την ενέργειά μου σε άλλες ασχολίες.
      Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επιθυμώ να αφιερώσω χρόνο σε 5-6 έντυπες εκδόσεις που θα αφορούν την Πόλη. Αυτό θα πραγματοποιηθεί αρχικά διότι θα νοιώσω ευχάριστα και θα "ανιχνεύσω" εκ νέου πτυχές του εαυτού μου αλλά και για άλλους, ποικίλους λόγους.

      Ήδη έχω ολοκληρώσει μία έκδοση του "ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ" και από τον Γενάρη ξεκινώ το επόμενο βήμα για μία άλλη θεματική ενότητα.

      Στο πλαίσιο αυτό θα υπάρχουν νέες αναρτήσεις και στα ΧΑΜΠΕΡΙΑ, αφενός γιατί σας έχω στην καρδιά μου, αφετέρου γιατί υπάρχουν μερικά ακόμη πράγματα που θα όφειλαν να δημοσιευτούν αλλά και για να εξασκώ την χρήση της ελληνικής γλώσσας, κάτι που στο εξωτερικό δεν θεωρείται δεδομένο.

      Αυτά τα λίγα προς το παρόν.
      Πολλούς χαιρετισμούς και καλό βράδυ Κυριακής

      Θοδωρής

      Διαγραφή
  11. Hosgeldin cardesim Θοδωρη!!! Τί ευχάριστη η έκπληξη να σε ανταμώνουμε πάλι εδώ στην όμορφη γωνιά των Χαμπεριών!!! Ελπίζω να είναι αυτή η ανάρτηση αφορμή για αλλο ένα ταξίδι στην υπέροχη Πόλη μας!!
    Βικτωρία Διδυμότειχο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Βικτωρία μου!
      Εύχομαι να επικοινωνήσουμε και πάλι σύντομα.
      Πολλούς χαιρετισμούς στο Διδυμότειχο
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  12. "Το κλειστό παντζούρι εγώ, ο αέρας που το ανοίγει εσείς..." καλημέρα στους αέρηδες του νου... ένα ανολοκλήρωτο γράμμα, πώς να πείσεις τ' ανείπωτα να "ντυθούν" το λόγο, πώς το χαμόγελο που λούζεται το βλέμμα, να σας αγγίξει... πώς καταφέρνετε συνοδοιπόροι μου εσείς, ν' ανατέλλει πάντα στην ψυχή μου; Ευαγγελία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γειά σου Ευαγγελία μου.
      Καλή μέρα στην Ερμιόνη και στα "πέριξ"
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  13. Καλως τον! περαστικα σου να εισαι γερος και δυνατος και να μας ταξιδευεις οπως εσυ ξερεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ, επίσης.
      Τα λέμε στο επόμενο "ταξίδι"
      Πολλούς χαιρετισμούς
      Θοδωρής

      Διαγραφή
  14. Γειά σου Θοδωρή.Μετά από πολύ καιρό διαβάζω άρθρο σου για την Πόλη, με συγκινεί αφάνταστα,και είναι μια μικρή προκαταβολή, αφού θα έρθω εκεί την άλλη εβδομάδα.Το φθινόπωρο στην Πόλη μου αρέσει.Η σιγανή βροχούλα στα κατηφορικά σοκάκια της πόλης,η συχνή αχλή,οι βόλτες στο Yenikoy,στο Rumeli Hisari παρατηρώντας τα καράβια να ταξιδεύουν βουβά σε άγνωστα λιμάνια,οι γλάροι με την τόσο χαρακτηριστική φωνή τους,σήμα κατατεθέν της Πόλης,οι γνωστές φιγούρες της Αγια-Σοφιάς, του Πύργου του Γαλατά και ένα ζεστό τσάι στη βαπορόσκαλα της Στένης.Υπέροχες εικόνες από ένα επίγειο παράδεισο που τα τελευταία χρόνια αποκτά πινελιές,ετυχώς οχι συχνά ,και από επίγεια κόλαση.Τάσος.Θεσσαλονίκη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Υπέροχη ανάρτηση,νοσταλγική και κατατοπιστική για μας που μας ταξιδεύεις μαζί σου στην αγαπημένη πόλη.Ιδιαίτερα στάθηκα στο ανάκτορο του Βουκολέοντα όπου κατέφυγε η Θεοφανώ για να αποφύγει τον Νικηφόρο Φωκά και να προκαλέσει τον έρωτά του με την απουσία της....του έκανε νάζια μέχρι που τον τρέλανε και την παντρευτηκε πάρα τη θέληση του πατριάρχη,στις αρχές του 10 ου αιώνα. Σ' ευχαριστώ για τις εικόνες. Την αγάπη μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Να σου το πω για να το ξέρεις Θοδωρή! Χωρίς την παραμικρή υπερβολή αισθάνομαι τόσο υπερήφανη που είμαστε φίλοι! Όσο για την καινούρια ανάρτηση, τι να πω; Τη μηχανή του χρόνου την έχεις εφεύρει εδώ και κάμποσα χρόνια και μας ταξιδεύεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Ποσο μας ειχαν λειψει οι αναρτησεις σας αυτό το υπέροχο ταξίδι στο χρόνο μαστε πάντα καλά ευχαριστούμε!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. Γιάννης Κυριάκου20 Νοεμβρίου, 2017 17:59

    Θοδωρή πολύ χάρηκα που εμφανίστηκες πάλι μετά από τόσο καιρό.
    Μας έχεις λείψει πολύ.
    Να είσαι πάντα καλά και όποτε μπορείς να μας ταξιδεύεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή