Στα Τείχη των Βλαχερνών

Στην Πόλη υπάρχουν μέρη που επιθυμώ να περιηγούμαι ξανά και ξανά. Τοποθεσίες απλές και καθημερινές, άλλες με ιστορικό περιεχόμενο και άλλες απερπάτητες, ενώ δεν παραλείπω να προσεγγίζω τμήματα γνωστά που όμως κατά βάθος παραμένουν άγνωστα στους περισσότερους. Ένας από τους συνήθης προορισμούς μου είναι τα Τείχη των Βλαχερνών, αφού εδώ και καιρό παραμένει ανεξήγητη και μή κατευνάζουσα η επιθυμία μου να βρεθώ εκεί. Στα Τείχη περνώ αμέτρητες ώρες, παρατηρώντας σπιθαμή προς σπιθαμή όλα όσα "μαρτυρούν", με τις σκέψεις μου πάντα να διατρέχουν ανάμεσα από πολλές πτυχές και συλλογισμούς.

Μια λάμψη στα Τείχη των Βλαχερνών

Στον πολιούχο άγιο των μουσουλμάνων

Η διαρκής γνωριμία με την Πόλη με φέρνει σε συνεχή επαφή με όλες τις πτυχές της, καθώς και με την πολυμορφία της που συναρπάζει μιας και κάθε περιοχή έχει κάτι διαφορετικό να αναδείξει. Τούτη την φορά θέλησα να επισκεφτώ το Εγιούπ, την ιερότερη μουσουλμανική συνοικία και τόπο προσκυνήματος της Πόλης, να αφομοιωθώ με τον χώρο και τους ανθρώπους και κατά συνέπεια να παρατηρήσω τις εικόνες γύρω μου όπως τις βιώνουν εκείνοι.

Όλοι οι δρόμοι του Εγιουπ καταλήγουν ασυναίσθητα στο κέντρο του, που δεν είναι άλλο από το ομώνυμο τζαμί

Τότε και τώρα Νο.7

Μια από τις αγαπημένες μου ασχολίες κατά την διάρκεια των περιπλανήσεών μου παραμένει η φωτογράφιση, με σκοπό την σύγκριση της Πόλης του οθωμανικού παρελθόντος με την όψη των ημερών μας. Εγχείρημα αρκετά απαιτητικό σωματικά αλλά και μία διαρκής πρόκληση για την μνήμη μου. Η πρόσφατη περιπλάνηση μου σε αρκετούς βυζαντινούς ναούς και κυρίως στα Τείχη της Βασιλεύουσας, μου έδωσε το έναυσμα για την 7η παρουσίαση της κατηγορίας αναρτήσεων Τότε και Τώρα.

Οι φωτογράφοι ξεκίνησαν, στα τέλη του προπερασμένου αιώνα, να αποτυπώνουν εικόνες της Πόλης στον φωτογραφικό φακό τους, κυρίως υπό την ενθάρρυνση και προστασία των σουλτάνων. Εκείνη η περίοδος συνέπεσε με τα τελευταία χρόνια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, τότε που η παρακμή και η κατάρρευση ήταν σχεδόν ορατή.

Ο οικονομικός μαρασμός και εξάρτηση από το εξωτερικό, οι κοινωνικές αλλαγές και ο ευρωπαικός εκσυγχρονισμός που συντελούνταν τότε, πιθανόν έπαιξαν ρόλο ώστε να περιπέσουν πολλά συνοικιακά τζαμιά και μεσκίτια (διάβασε και εδώ) στην εξαθλίωση και μαρασμό. Τα περισσότερα από αυτά όμως είχαν χριστιανική καταγωγή και σε πολλές φωτογραφίες του παρελθόντος οι εικόνες παραπέμπουν περισσότερο σε μαντριά παρά σε ναούς.

Κάποτε, το καθολικό της Μονής του Προδρόμου εν τω Τρούλλω σε άθλια κατάσταση...

...η εικόνα του στις μέρες μας σε σαφώς καλύτερη κατάσταση

Διάσπαρτα βυζαντινά σπαράγματα

Η περιπλάνηση στους μαχαλάδες και τα σοκάκια της Πόλης είναι το πρωταρχικό και απαραίτητο συστατικό για να την γνωρίσει κανείς. Ευτυχώς το αντιλήφθηκα από την πρώτη στιγμή και από τότε βάλθηκα να ανακαλύπτω μέσω του ποδαρόδρομου τόσο τα όρια των δικών μου αντοχών, όσο και αυτά των σολών των παπουτσιών μου.
Η Πόλη εκτίμησε τους κόπους μου και στα χρόνια αυτά φρόντισε να μου δείξει τα όσα ανεπανάλυπτα κρατά στην επιφάνειά της αλλά και κάτω από αυτήν. Εικόνες ιδιαίτερες με ιστορικούς θυσαυρούς, κρυμμένα μυστικά, επαφή με θρύλους και όλες τις αποχρώσεις από τις επιρροές των πολιτισμών που μαγεύτηκαν από αυτήν.
Και παρότι η Πόλη μεταβάλεται διαρκώς, πιστή στον διαχρονικό της ρόλο ως παγκόσμια μητρόπολη, λαμβάνοντας τα χαρακτηριστικά που επιτάσσει η εποχή μας, υπάρχουν ακόμη διάσπαρτα παντού τα στοιχεία που της προσέδωσαν τον χαρακτηρισμό "Πόλη των Πόλεων". Σε τούτη την ανάρτηση θέλησα να ασχοληθώ με τα περισσότερο αθέατα απομεινάρια της, τα διάσπαρτα βυζαντινά σπαράγματα, τα οποία βρίσκονται διάσκορπισμένα παντού και συχνά απαιτούν οξυδερκείς ματιές για να γίνουν αντιληπτά.

Το Μίλιον, το σημείο που ξεκινούσαν όλες οι χιλιομετρικές μετρήσεις της Αυτοκρατορίας

Οδός τριγλυκεριδίων

Ο περίπατος στις αρχές της εβδομάδας σε φτωχογειτονιές της Πόλης με έφερε ενώπιον διαφορετικών εικόνων από τις συνηθισμένες. Εξαιτίας της γιορτής του κουρμπάν μπαιραμιού αυτές οι γειτονιές μετατράπηκαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο σε μικρά σφαγεία, ακολουθώντας τα μουσουλμανικά ήθη και έθιμα της "θυσίας" ζώων και καθώς περιπλανιόμουν δεν έλειψαν οι φορές που οι προβιές των ζώων ανέμεναν έξω από συνοικιακά τζαμιά τα συνεργεία καθαρισμού.
Υπάρχει ένας συγκεκριμένος δρόμος στο Φατίχ που παραδοσιακά η κατανάλωση αρνιών είναι το σήμα κατατεθέν του και έτσι λόγω των ημερών θέλησα να βρεθώ εκεί και να παρακολουθήσω τα τεκταινόμενα. Ο δρόμος αυτός δεν είναι άλλος από την İtfaiye Caddesi, το μέρος που είναι εγκαταστημένο μεγάλο μέρος της πυροσβεστικής δύναμης της Πόλης, τον οποίο όμως εγώ αρέσκομαι να αποκαλώ ως οδό τριγλυκεριδίων, λόγω της μεγάλης κατανάλωσης και πώλησης κρέατος.

Γιορτή των θυσιών στην Πόλη και χιλιάδες ζώα βρίσκονται στους δρόμους της

Στο τζαμί του Πορθητή

Αγναντεύοντας από μακριά την όψη της Πόλης είναι εμφανής η παρουσία των σημαντικοτέρων τζαμιών στις λοφογραμμές πάνω από τον Κεράτιο κόλπο. Προεξέχουσα θέση στα μνημειώδη αυτά κτίσματα που απεικόνιζουν την ισχύ της οθωμανικής αυτοκρατορίας έχει και το Fatih Camii, το τζαμί του Πορθητή. Εντυπωσιακό στον όγκο, χτισμένο σε σημείο με πολλές ιδιαιτερότητες και σημείο ταφής ενός ανθρώπου γεμάτου αντιθέσεις, που όμως έδωσε την ευκαιρία στους οθωμανούς να μετάσχουν στην κούρσα του άρματος της παγκόσμιας ιστορίας, του σουλτάνου Mehmed 'II. Το ιδιαίτερο για εμένα είναι πως κάθε φορά που θα βρεθώ στο τζαμί που του έχει αφιερωθεί, έχω την ευκαιρία να εμβαθύνω τους πολύπτυχους στοχασμούς μου.

Το τζαμί Φατίχ όπως διακρίνεται από τον Κεράτιο ενώ πιο κάτω διακρίνεται η Μονή Παντοκράτορος, με φωτογραφική αφομοίωση ανάμεσα στις δυό κατασκευές. Μέχρι πρίν από 553 χρόνια την θέση του τζαμιού κατείχε ο ναός των Αγίων Αποστόλων

Ματιές στην αρχιτεκτονική και τα σύμβολα του Γαλατά

Υπάρχουν συνοικίες στην Πόλη που, μέσα από την παρατήρηση των κτιρίων τους, μας επιτρέπουν να διαπιστώσουμε τον ρόλο που διαδραμάτισαν στην Πόλη των περασμένων αιώνων. Μια τέτοια συνοικία είναι και αυτή του ιστορικού Γαλατά και οι συχνοί μου περίπατοι εκεί με ώθησαν σε μία ακόμη ανάρτηση με αρχιτεκτονικές αναφορές που όμως συνοδεύονται από πτυχές συμβολισμών, κρυφών και μή.

Το Karaköy παραμένει στις μέρες μας ακόμα υποβαθμισμένο, καίτοι στο μέλλον η εικόνα του θα μεταβληθεί σφόδρα προς το καλύτερο, λαμβάνοντας ίσως μερική από την αίγλη του παρελθόντος.

Το Κάρακιόι του παρελθόντος συναντά το τωρινό της εγκατάλειψης και της κακαισθησίας

Από τα μέσα του προπερασμένου αιώνα η Πόλη λειτούργησε ως μητρόπολη του εκσυγχρονισμού σε πάρα πολλά πεδία. Μερικά από αυτά ήταν το εμπορικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα και η καρδιά τους χτυπούσε εδώ στον Γαλατά. Όλα αυτά αποτυπώθηκαν αρχιτεκτονικά στα κτίρια που κατασκευάστηκαν εκείνη την περίοδο και που σίγουρα οι περισσότεροι περαστικοί αγνοούν στο σύντομο πέρασμα τους από τα σοκάκια που οδηγούν είτε προς το Μπέιογλου είτε προς την γέφυρα και την ιστορική χερσόνησο.

Το κυρήκειο του Ερμή ως επίκρανο. Σύμβολο του εμπορίου αλλά και έλλειψης διχόνοιας σε μια άλλοτε πολυεθνική Πόλη