Για ψαρομεζέδες στην Χαλκηδόνα

Θυμάμαι πολύ καλά πριν μερικά χρόνια να προσδιορίζω τον εαυτό μου ως παιδί του Μπέιογλου, αφού κάτι το πρώτο μου ταπεινό σπιτικό, κάτι η συναρπαστική ζωή του Taksım και η αρχική άγνοια μου για την Πόλη με κρατούσαν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας και της νύχτας στο Πέρα. Kατά την γνώμη μου, το Σταυροδρόμι άλλαξε αρκετά τα τελευταία χρόνια (διαβασε εδώ και εδώ) και από ένα πολύχρωμο, γεμάτο ζωντάνια και ιδιαιτερότητα μέρος μετατρέπεται αργά μα σταθερά σε απρόσωπη εμπορική λεωφόρο με πρώτο κριτήριο το χρήμα και την έμφαση στην επιφανειακή επίδειξη. 

Το στενάκι του küçük Beyoğlu έχασε την ατμόσφαιρά του, τα σοκάκια του aşmalımescit έπαψαν να μαγεύουν μετά τις γνωστές απαγορεύσεις και οι εστιάτορες του Nevizade δείχνουν να έχουν χάσει τον έλεγχο με τις τιμές που απαιτούν στα μαγαζιά τους.

Εδώ και κάμποσο καιρό θεωρώ πλέον τον εαυτό μου παιδί της Χαλκηδόνας και βιώνω οτι το ιστορικό της κέντρο έχει παραμείνει περισσότερο ντόμπρο ως προς τον χαρακτήρα, την ατμόσφαιρα και τους ανθρώπους του. Εκεί έχω ήδη αγαπήσει συγκεκριμένα σοκάκια, στέκια, διαδρομές και μαγαζιά. Όταν λοιπόν έρθει στην επιφάνεια η επιθυμία για μεζέδες και ρακί, πλησιάζω στην ψαραγορά της Χαλκηδόνας και προσπερνώντας τους ιχθυοπώληδες που διαλαλούν τα θαλασσινά τους καλούδια φτάνω στο kadı nimet balıkçılık, το πιο συχνό μου στέκι για μεζέδες.

Τα μεζεδοπωλεία της Χαλκηδόνας δίνουν έμφαση στις θαλασσινές λιχουδιές, γι'αυτό και η κατάλληλη διακόσμηση

Απεικονίσεις τοιχογραφιών της Θήρας συμβολίζουν γνώση και ποιότητα για το αντικείμενο και καταδεικνύουν οτι είμαι στο σωστό μέρος 

Στον Άγιο Νικόλαο Τζιβαλίου

Τον πρώτο καιρό που βρέθηκα στην Πόλη και άρχισα να επισκέπτομαι τις εκκλησίες και τα Αγιάσματά της, υπήρχαν συχνά στιγμές "ατυχίας" αφού δεν κατάφερνα, για αρκετούς λόγους, να βρεθώ στο εσωτερικό τους για προσκύνημα. Η Πόλη όμως πλέον με έχει βάλει στην αγκαλιά της και καταφέρνω να επισκέπτομαι ναούς που δεν τυχαίνει να έχουν ανοιχτές τις πόρτες τους πολύ συχνά. Απ'την συνοικία Cibali έχω ίσως περάσει εκατοντάδες φορές μα τούτη την φορά είχε φτάσει η στιγμή για μια στάση στον ναό του Αγίου Νικολάου Τζιβαλίου.

Η είσοδος του ναού. Εμφανές πόσο βαθιά βρίσκονται τα καθίσματα του προαύλιου χώρου. Δίπλα το Αγίασμα του Αγίου Χαραλάμπους (διάβασε και εδώ) και το κτίσμα με την χαρακτηριστική φαναριώτικη αρχιτεκτονική

Τότε και τώρα Νο.6

Σε πολλές από τις προηγούμενες αναρτήσεις, αρκετοί σχολιαστές έχουν αναφερθεί στην εικόνα και τις ένδοξες στιγμές της Πόλης κατά το παρελθόν. Ανήκω και εγώ στην κατηγορία ανθρώπων που η ζωή στην Πόλη κατά τους προηγούμενους αιώνες, τους συναρπάζει, τους μαγνητίζει και τους φαίνεται τόσο ιδιαίτερη, μακρινή μα συνάμα οικεία.

Πολλές φορές καθώς περπατώ στα μήκη και τα πλάτη αυτού του μοναδικού τόπου, οι άσφαλτοι, τα αυτοκίνητα, τα πολύχρωμα φώτα, τα εμπορικά κέντρα και οι πολυκατοικίες εξαφανίζονται από την ματιά μου. Την θέση τους παίρνουν ξύλινα σπίτια σε απλοικούς μαχαλάδες, πέτρινα αρχοντικά, χωράφια, ανηφοριές με χώματα και πέτρες που συνδέουν τα προάστια μεταξύ τους, μνήματα από μάχες τρομερές και τις παραλίες του Βοσπόρου άγριες, καταπράσινες και παρθένες.

Όταν τέτοιες εικόνες γίνουν αρκετά συχνές και έντονες, τότε αυτό σημαίνει πως έχει φτάσει η στιγμή και ένα ακόμη: Τότε και τώρα.

Τα Τείχη των Βλαχερνών. Μερικές κατοικίες τριγύρω, χωράφια και μνήματα. Απέναντι, οι λόφοι μετά το Hasköy σχετικά έρημοι

Στις μέρες μας, τα χωράφια και τα μνήματα έδωσαν την θέση τους σε ασφάλτινους δρόμους. Όσο για τους λόφους απέναντι...ουδέν σχόλιο

Στην Μονή Παντεπόπτου

Οι μαχαλάδες της Πόλης είναι γεμάτοι ιδιαιτερότητες και εγώ δεν χορταίνω να τους περπατώ, να τους εξερευνώ σπιθαμή προς σπιθαμή, να προβληματίζομαι αλλά και να γοητεύομαι. Αρκετοί από αυτούς παραμένουν αρκετά υποβαθμισμένοι ή τουλάχιστον "ξεχασμένοι" από όσα συμβαίνουν στην υπόλοιπη Πόλη. Έτσι λοιπόν η γειτονιά στα σύνορα του μαχαλά Τζιμπαλί με τον μαχαλά του Ζευρέκ (δες και εδώ) αρχικά να δείχνει αδιάφορη αλλά κάποτε η περιοχή υπάγονταν στην πολύ σημαντική 10η ρεγεώνα (η Κωνσταντινούπολη χωρίζονταν διοικητικά σε 14 ρεγεώνες) ενώ η σπουδαίοτητά της υποδηλώνεται και από τις πάρα πολλές σημαντικές Μονές που ίδρυσαν εδώ Αυτοκράτορες και μέλη των οικογενειών τους. Στις μέρες μας διασώζονται συγκριτικά ελάχιστες και είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ και να περιεργαστώ προσεκτικά μία από αυτές, την Μονή του Σωτήρος Παντεπόπτου η οποία περικυκλωμένη από ταπεινές κατοικίες θα χαραχτεί στον νού όποιου αξιώσει να την επισκεφτεί.

Ο τρούλος της Μονής Παντεπόπτου με το υπερυψωμένο τύμπανο διακρίνεται πάνω απ'τις σκεπές των ταπεινών κατοικιών

Στο παζάρι του Üsküdar

Η αγορά και τα παζάρια της Πόλης προσφέρουν πάντα ιδιαίτερες και πολύπλευρες εμπειρίες, αφού συνοδεύονται από μαγευτικές εικόνες, ήχους, μυρωδιές και εκπλήξεις. Όλοι όσοι κατοικούν στην Πόλη έχουν τα δικά τους στέκια για εύρεση προιόντων και αγορών. Αφού λοιπόν περιπλανήθηκα σε αρκετές συνοικίες, μαχαλάδες και παζάρια, βρέθηκα στο Σκούταρι και μπορώ να ισχυριστώ οτι η αγορά του και οι εικόνες που αντίκρισα μπήκαν για τα καλά στην καρδιά μου. Έτσι...στο παζάρι του Üsküdar βρήκα μάλλον και εγώ το δικό μου στέκι για αγορά τροφίμων και όχι μόνο.

Στην είσοδο του παζαριού, οι πάγκοι με τα περιποιημένα φρούτα και λαχανικά αποτελούν την καλύτερη υποδοχή

Η ασχολία μου όλα αυτά τα χρόνια με την γαστρονομία, με έχει φέρει πάρα πολύ κοντά με τις πρώτες μαγειρικές ύλες και έχει επαυξήσει τον σεβασμό προς αυτές. Έτσι λοιπόν με χαροποιεί ιδαιίτερα ο τρόπος που οι πωλητές στήνουν τους πάγκους τους και ο σεβασμός που επιδεικνύουν σε κάθε ένα προιόν ξεχωριστά. Ο τρόπος που θα τοποθετήσουν, θα το ραντίσουν με νερό ή θα το "χαιδέψουν" με ένα κομμάτι πανί για να προβάλλουν την γυαλάδα του είναι πράγματι αξιοπρόσεκτος και άξιος επαίνων.

Προιόντα τοποθετημένα ένα προς ένα και με πολύ μεράκι, ακόμα και σε συνθήκες ρουτίνας όπως αυτή του οπωροπώλη

Επόμενη στάση:.....Πανεπιστήμιο

Κάθε περιπλάνηση στην Πόλη περιλαμβάνει διαδρομές που είναι γεμάτες από συχνές στάσεις αφού κάθε γειτονιά φροντίζει να κρύβει ιδιαιτερότητες και να συναρπάζει. Κατευθυνόμενος προς το Φανάρι, θέλησα να κάνω μια μικρή στάση στο Τζιμπαλί και να εισέλθω σε έναν χώρο γεμάτο ποιότητα, παιδεία, καλαισθησία και διαχρονικότητα. Έτσι καθώς το λεωφορείο πλησιάζε προς τα εκεί, ένα χαμόγελο σχηματίστηκε στα χείλη μου και ρίχνοντας μια πεταχτή ματιά στους συνεπιβάτες τριγύρω μου αναφώνησα: "Επόμενη στάση:....Πανεπιστήμιο".

Επόμενη στάση:....πανεπιστήμιο. Συγκεκριμένα το πανεπιστήμιο Kadir Has

Μικροί και μεγάλοι εν δράσει

Όλοι όσοι έχουμε επισκεφτεί χώρες του εξωτερικού, συνειδητά ή ασυνείδητα, έχουμε μπεί στον πειρασμό να παρατηρήσουμε τον τρόπο που ζούν οι άνθρωποι εκεί, καθώς και τις διαφορές και ομοιότητες στον τρόπο του βίου τους με τον δικό μας. Σε ορισμένες χώρες ίσως αυτή η παρατήρηση να γίνεται περισσότερο "εγκυκλοπαιδικά" και σε άλλες ρίχνουμε με περιέργεια μια προσεκτικότερη ματιά γιατί -είτε το παραδεχόμαστε είτε όχι- μας ενδιαφέρει περισσότερο. Έτσι λοιπόν με άλλη βαρύτητα παρατηρούμε τον τρόπο του βίου των Εσκιμώων και με άλλη τις νοοτροπίες στον βίο των Τούρκων.

Σκοπός αυτής της ανάρτησης δεν είναι να καταπιαστεί με γενικολογίες σχετικά με τις πολλές ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων. Όταν τέτοιου είδους περιγραφές γενικεύονται ή υπεραπλουστεύονται συνήθως είναι μή ακριβείς, καταλήγουν εσφαλμένες ή εξυπηρετούν ιδεολογίες και συμφέροντα.

Μία συγκεκριμένη νοοτροπία που συνεχώς με εντυπωσιάζει είναι ο σεβασμός των Πολιτών στις γειτονιές τους, κυρίως με αυτό που αποκαλείται δημόσιος χώρος ή περιουσία. Περπατώντας κανείς στις φυσιολογικές συνοικίες της Πόλης θα το παρατηρήσει αρκετά καλά. Για παράδειγμα δεν θα δει ποτέ κανείς τα σχολεία τους να είναι ρημαγμένα ή αμαυρωμένα με γκράφιτι, υβριστικά συνθήματα, οπαδικά, κομματικά και να μοιάζουν σαν φυλακές. Ένα ακόμα τρανταχτό παράδειγμα είναι τα μικρά πάρκα που σε κάθε συνοικία είναι σωστά στολίδια και κανείς δεν διανοείται να τα καταστρέψει, να τα αλλοιώσει ή να παρατήσει σκουπίδια, θεωρώντας πως είναι υπόθεση του δήμου ή του κράτους να τα διατηρεί ακέραια.

Ένας μικρός πράσινος λαθυρινθος για παιδιά. Παρά την εγκληματική αλλοίωση της Πόλης, τα πάρκα παραμένουν καταπράσινα και προσεγμένα